Het Indisch kippenboek
Herkomst:Indische landbouwbibliotheek Batavia 1903
Ik bezocht Damme een prachtig dorp in West Vlaanderen, dat bekend staat met haar vele eethuizen en boekenwinkels.
De geest van Tyl Uilenspiegel en Lamme Goedzak dwaalt nog immer rond in dat mooie polderplaatsje.
In een klein boekenwinkeltje viel mijn oog op een zeer oud klein en beschadigd boekje.. het Indisch kippenboek.
Uit lang vervlogen tijden ging bij mij met het lezen van het boekje een nieuwe wereld open, ik wil u graag deelgenoot van maken.
Zo hier en daar halen we m.i. er interessante citaten eruit.
Het boek is geschreven door W. Kramers President der pluimveeteelt in Indie
Hoenderrassen
Fransche hoenders:
Courle-pattes, Faverolles is een kruising tussen de Houdans en de Brahmas”.
Bijna alle Fransche hoenders zijn zwart of gevlekt
Belgische hoederassen
Mechelse koekoek, deze hoenders leveren de bekende Brusselsche poulardes
Campines
Indische hoenders
Chineesche kippen: gele , zwarte en witte
Kedoe hoeders: zwaar type met kleine eieren
Soenda hoen: komen veel voor op Java en Sumatra..klein en zeer vlug
Het verwijderen van sporen der hanen, die bij het treden groote wonden kunnen toebrengen.
Men kan zonder gevaar, het spoot afkorten met ene knijptang dicht tegen het been, man mag nimmer een spoor afzagen,
Broedsche hennen
Wil men de broedschheid laten verdwijnen, dan plaats men haar tussen een paar jonge hanen, de lust tot broeden is spoedig over
Of eenvoudig haar over te brengen in ene andere toom.
Zijn deze middelen niet beschikbaar, dan plaats men haar in de ren in een koeroengan, dit is een hok met een bamboevloer,de broedscheid is snel over
Sommige hanen verzwakken,wanneer zij bij de hennen zijn,doordat zij uit hoffelijkheid te weinig eten. Hier kan men tegemoet komen om ze afzonderlijk te voeren .
Het voedings getal voor een goede productie en conditie
Men geve ’s morgens met wat warm water een mengsel van ½ ons gedroogd bloed
Kali dedek en ¼ kati fijn gemalen katjang idjoe.
Dan laat men de kippen de geheelen dag in de grasweide zoeken en tegen 0400 uur 2 volle handen gaba,
Voederproducten
Johnny cake: gemalen rijst,menir, katjang idjoe en gemalen djagong
Week voer:Gekookte ketjang, idjoe of kedele
Weekvoer van afval: restantjes uit de keuken, groente. Lombokm afgekloven kippenkluifjes
Vleeschmeel: Mager varkenvleesch van wilde varkens, wordt op houtskoool gedroogd, geen zout toevogen
De Fokwetten: De bemoeiingen van den fokker, zullen slechte resultaten leveren als hij tegen de natuurwetten zondigt.
Dierenartsen in Nederland
Is er sprake van een chaos betreffende de tarieven die dierenartsen berekenen, zeker is dat de tarieven enorm kunnen verschillen.
Dierenliefhebbers worden vaak geconfronteerd met hoge kosten, omwille van het dier betaalt men vaak maar. Het loont daarom tegenwoordig, om voor het eerste bezoek eens te shoppen, om de vergoedingen bij verschillende dierenartsen te vergelijken. Ook navraag naar de kennis en specialisatie van de te bezoeken dierenarts loont.
Pluimveeliefhebbers moeten zoeken naar een dierenarts die het nodige weet over pluimvee en die zijn er niet veel. Heeft men medische problemen met pluimvee dan kan men het beste eerst overleggen met een ervaren fokker. Die kan vaak al wat goede tips geven en weet vaak bij welke dierenarts je het beste kan melden.
Nu even iets heel anders, een viertal jaren geleden kwam een meisje bij mij 2 fretten brengen. Of ik alsjeblief voor hen kon zorgen, haar moeder was allergisch voor de fretten. Voor een zacht prijsje heb ik ze over genomen, met de belofte dat ik er goed voor zou zorgen.
![]() |
De laatste tijd echter werden Sara en Toon (de 2 fretjes) mager, ik begrijp het niet, ze krijgen al die jaren origineel fretten voer, aandacht etc. Ik op zoek naar een dierenarts die ook wat wist van fretten. Gelukkig gevonden; Sara en Toon werden onderzocht. Zozo zei de doctor, ze hebben beiden oormijt.
“Toon” het mannetje is misschien wel aan toe aan euthanasie en bij “Sara” het vrouwtje is bloedonderzoek gewenst.
Ik voelde de bui al hangen, of ik even naar PC kon komen om de onkosten te bekijken, schrik niet, zegge 360 euro!
Gespecificeerd; euthanasie voor Toontje 50 euro, bloedonderzoek voor Sarah 100 euro en dan weten we nog niet welke kosten daarna gaat volgen, consult per fretje is 33,80 (Onze huisarts berekent 24,30 per consult).
Ik accepteerde deze hoge absurde bedragen niet en betaalde 72.20 en neem Sara en Toon weer mee naar huis. Reactie van deze doctor, ja, dierenartsen zijn nu eenmaal duur, maar er was kort geleden hier een mevrouw die betaald grif 600 euro medische kosten voor haar fretje.
Op een manifestatie in Duitsland zagen we dit; Zweeds design kippenhok
Kost een paar centen, maar dan heb je ook wat. Zegge 2000 euro.
Als je de bovenstaande foto’s ziet, schrik je en dan denk je dat deze eenden het loodje hebben gelegd. Niets is minderwaar.
Duitse Peking eenden, zijn de enigste eenden ter wereld, die met hun kopje
opzij slapen.
Nadeel is, ze kunnen last hebben van bevuilde wangen en ogen.Onlangs bezochten wij en Trappisten klooster in Belgie.
In de kunst galerie zagen wij prachtige beschilderde kippen eieren met religieuze afbeeldingen.
Bij de hieronder vertoonde afbeelding lezen wij de betekenis van het ei in de betekenis van het geloof.
![]() |
| Het kan toch niet gekker worden, dat deze ganzen in marktplaats aangeboden werden zijn Toulouse ganzen. |
Volle krop bij Toulouse ganzen
Er komen wel eens berichten bij ons betreffende het onderwerp een prop in de krop bij Toulouse ganzen en wat er aan te doen. Wat moet je er aan doen en hoe is het te voorkomen. Wanneer het kwaad al geschied is en men niet ingrijp zal het dier helaas sterven, grijp je verkeert in dan sterft het dier ook.
Jullie zien 2 foto’s een van de gans voor de operatie en een na de operatie, dit dier is geopereerd door een “deskundige” dierenarts. Onze deskundigen binnen de NPS, Jan Willem Hondelink en Dirk de Jong waren onthutst en verbijsterd, hoe rigoureus en ingrijpend dit dier is behandeld. Wij zijn overtuigd dat de gans overleden is aan stress tengevolge van de behandeling.
Om dit dier succesvol te behandelen was een sneetje van 4 cm lang boven in de krop voldoende geweest.
Geen veren weg trekken, dan is de kans dat er een bloed adder geraakt word het kleinst. Het sneetje ook altijd boven in de krop maken, dan kan de patiënt nog gewoon water en voer tot zich nemen de eerste week heel beperkt, om alles eerst goed te laten genezen.
Wat lauw water in spuiten en voorzichtig proberen de prop omhoog te masseren is ook een optie.
Lukt het de zaak los te krijgen, dan het dier op zijn kop houden en de zaak uit laten braken.
Wat is de oorzaak van een prop in de krop, meestal is het een kluwen lang gras of plantenwortels.
Die verteren niet in de krop en word steeds groter door dat andere voedselresten blijven hangen.
Als de prop zo groot is dat de slokdarm richting maag word afgesloten is het te laat en sterft het dier als we niet ingrijpen.
Tegen dit euvel helpt geen maagkiezel of steentje zoals wel een gezegd word die blijven niet in de krop maar gaan gelijk door naar de maag. Alleen zorgen dat ze geen lange grassen en geen taaie plantenwortels zoals liguster kunnen eten.
Ook te grote hoeveelheden voedsel in eens kan de krop laten verzakken.
Dit gebeurt als een dier hongerig is of als er te veel van een favoriete voeding word aangeboden.
De spieren van de krop zakken dan uit, de krop wordt een hangzak en sluit de slokdarm af.
![]() |
![]() |
| Voor de operatie | Na de operatie |
We hopen u geholpen te hebben met onze tips in het belang van onze dieren.
Platform EPS
Voor Ollanders:
Één grote flop, kroketten eten in het Land van Kabouter Plop
Onlangs gingen Theo Ketelaars en ik op bezoek bij liefhebbers van pluimvee in Merelbeke (nabij Gent)
en we sloten af met een bezoek van een pluimvee- tentoonstelling.
Theo en ik gingen het dorp in om een lekkere portie frites te verorberen.
Laten nou op zondag alle friteskotten in Merelbeke zijn gesloten.
Dus kijken naar restaurants… allemaal duur en nog eens duur.
Dan maar naar een lunchroom.
Om het eenvoudig te houden vroegen wij één portie frites met twee kroketten.
De uitbater vroeg ons of we dat werkelijk meenden.
Met volle overtuiging zeiden wij: “Ja.”
Hoofdschuddend en met een glimlach maakte onze Belgische gastheer onze bestelling klaar.
Wat kregen we op tafel …frites met aardappelkroketten.
Hilariteit en verbazing onzerzijds.
Vleeskroketten bestaan in België namelijk niet.
***************
Bus vol Ollanders
Wad is et miêst bedreigend vör de vreden in et laend?
een financiële crisis of een polletieke schaend?
de val van de regering? mor a 'k me ni vergis
dan weet ek nog iên dink da nog veul miêr bedreigend is
Refrein:
Een bus vol Ollanders, een bus vol Ollanders
een bus vol echte leuke losgelate Ollanders
een bus vol Ollanders, een bus vol Ollanders
een bus vol echte leuke losgelate Ollanders
De inval van de Hunne diên is iêwelaenk vörbij
en ùk de Spaanse fure en de beldestörmerij
d'invase van de Fritsen houwe wij onder control
mor ze kome nae van 't noorde, en ze gon uit unnen bol
(refrein)
De verschrikkelijke sniêwman ee nog niemand kwaadgedaan
en et monster van Loch Ness misschin iniês nog ni bestaan
Tyrannosaurus Rex dien is miljoene jaren doêd
mor dees gevaar is iere en dees gevaar is groêt
(refrein)
Ting combi's vol zjendaerme da' doe mij zjust gin knijt
supporters van den Beerschot die pak ek ba 't ontbijt
en gij mor lamentere "wie bang is krij' der ùk"
mor a 'k ze zing passere dan dùng ek in m'n brùk
Een bus vol Ollanders, een bus vol Ollanders
een bus vol echte leuke losgelate Ollanders
een bus vol Ollanders, een bus vol Ollanders
een bus vol echte leuke losgelate
uitgelaten, uitgebroke, heel spontane
ongebluste, sympathieke, enthousiaste Ollanders
***************
![]() |
| De eend bezorgd de jager een verrassing |
![]() |
De Haan
De Haan
Mystiek en legendes.
Een verzameling van bovennatuurlijke zaken die zijn toegeschreven aan de ….haan.
Volgens de leer van Zoroaster - een Perzische profeet en grondlegger van de staat en godsdienst van het oude Perzische rijk - …. was de haan een heilig dier: Bewaker van huis en haard, verkondiger van de morgenstond, als symbool van het licht en de zon.
Voor Christenen heeft de haan nog een bijzondere betekenis;
De haan verwijst naar een passage in de Bijbel.
Jezus voorspelt dat Petrus hem 3 x zal verloochenen , voordat dat de haan heeft gekraaid.
De nakomelingen van de zon, o.a. Idoeneus en Pasiphae vindt men altijd voorzien van een haan op hun schilden
In latere tijden bleef de haan het symbool van waakzaamheid maar ook van kennis, begin 19e eeuw werd de haan namelijk veelvuldig afgebeeld op schoolboeken.
In de stad Wurzach (in de deelstaat Baden-Wurttemberg) werd aan een oude vrouw eens nachtlogies geweigerd. Ze ging naar een bijgelegen boerenerf, schepte water uit een bron en liet een ondervoede haan het bronwater drinken en toen sprak ze de woorden:“Zoo waar als ik dit water de haan schenk, zal morgen Wurzach verzonken zijn.” En zo geschiedde het en nog altijd hoort men het kraaien van de haan in de diepte, zegt het volk.
Hanengekraai wijst ook naar de plaats van verborgen schatten.
Rode hanen stichten brand en witte hanen kraaien alle muizen het huis uit.
En laten we niet vergeten de haan op torens en kerkgebouwen, let wel dat op Lutherse kerken nog altijd de zwaan te vinden is.
En wat te denken van de Oogsthanen!
Onze huishaan heeft heel wat te stellen gehad, via de scheepvaart van de oude volken kwam zij in Griekenland terecht. Romeinen namen de haan mee op hun veroveringtochten, men zou profiteren van de voorspellingen die de haan voor hen deed.
Het zal in de zesde eeuw voor Christus geweest zijn dat de haan voor het eerst in Griekenland werd gesignaleerd. De Germanen peuzelden in die tijd al een vogelsoort op die “”Hana” heet. Slavische volkstammen noemde die vogelsoort “Kuru”, De Finnen “Kukko”, en dat brengt ons bij het Frans “Coq”.
Al met al, onze huishaan blijft mystiek.!!
In de derde eeuw na Christus was de haan voor onderkoningen en lijfeigenaren een middel waar men belastingen mee kon betalen.
Kloosters in de tijd van Karel de Grote hebben veel bijgedragen tot verspreiding van kippen en hanen die zich toen begonnen op te splitsen in verschillende rassen, en ....onze huishaan was onmisbaar in dat geheel.
Ach, lieve EPS vrienden, onze huishaan heeft heel wat meegemaakt.
Is het nu anders? Miljoenen haantjes worden in Nederland met speciale voeding in mega stallen opgefokt, zodat ze na 3 maanden niet meer op hun poten kunnen lopen, volgepompt met vocht, beenderlijm en een hoeveelheid aan antibiotica dat wil je niet weten.
Gelukkig zijn er onder ons nog leden waar onze haan een heerlijk leven heeft!
Kenneth Broekman
![]() |
![]() |













